Atölye Fire Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Atölye fire kaybı; iş emrine bağlı olarak hedeflenen metal çıkışı ile gerçekleşen kullanım arasındaki farkın ölçülmesidir. Klasik yöntemde usta deftere yazar, muhasebe ayrıca Excel’de tutar—bu ikilik, hatayı gizler. Dijital sistemde her iş emri bir “kaynak” ve “hedef” ağırlık taşır; hurda ve talaş iadesi ayrı satır olarak girilir.

Basit bir örnek: 22 ayar bir ürün için 18,5 gram hedef çıkış planlandı; üretim sonunda 18,9 gram kullanıldıysa +0,4 gram fire farkı oluşur. Eğer 1,2 gram hurda geri döndüyse net fire 18,9 − 18,5 − 1,2 = −0,8 değil, doğru formülle iş emri satırlarında netleştirilir. Programlar bu netleştirmeyi otomatik yaparak dönemsel toplamları üretir.

Fire oranını iş günü, usta veya ürün grubuna göre kırmak mümkündür. Böylece hangi iş akışında sürtünme olduğu görülür. Yönetim için kritik olan; fireyi “gizli maliyet” olmaktan çıkarıp görünür KPI haline getirmektir.

Triple-book yaklaşımında aynı hareket; metal (has), nakit ve değer (VAR) açısından paralel okunabilir. Bu sayede sadece gram değil, o günkü kur ile TL/USD karşılığı da raporlanır.

Son olarak fire raporları bağımsız denetim ve vergi süreçlerinde soruları önceden cevaplar: “Fire nereye kaydedildi, hurda nasıl konsolide edildi?” sorusunun kayıt izi uçtan uca görünür.